Ekstremalne rekordy pogodowe w Polsce – od +41°C do -41°C
Temperatura – skrajności polskiego klimatu
Najwyższa zanotowana temperatura: +41,0°C
Miejsce: Prószków koło Opola (woj. opolskie)
Data: 11 sierpnia 2012
Kontekst: Fala upałów trwała 3 tygodnie. W nocy temperatura nie spadała poniżej 25°C, co dodatkowo potęgowało uczucie dyskomfortu.
Prószków to miejsce szczególne – leży w kotlinie, gdzie ciepłe powietrze gromadzi się i nie może swobodnie wypłynąć. Dodatkowo efekt miejskiej wyspy ciepła (bliskość Opola) przyczynia się do takich ekstremów.
Najniższa zanotowana temperatura: -41,0°C
Miejsce: Wolfelsgrund (Dolny Śląsk, obecnie teren Czech)
Data: 11 lutego 1929
Kontekst: Zima stulecia. W Warszawie przez 40 dni utrzymywał się mróz poniżej -20°C. Wisła zamarzła na tyle mocno, że odbywał się po niej ruch kołowy.
Co ciekawe, oficjalny polski rekord to -37,8°C z 1929 roku ze stacji Wrony w Wielkopolsce, ponieważ Wolfelsgrund dziś leży po czeskiej stronie granicy.
Największa dobowa amplituda temperatury: 35°C
Miejsce: Równia pod Śnieżką (Karkonosze)
Data: Luty 1929
Szczegóły: Rano -30°C, po południu +5°C – fen halny w akcji!
Opady – kiedy niebo otwiera się na oścież
Najwięcej opadów w jeden dzień: 361 mm
Miejsce: Lesko (Bieszczady)
Data: 14 lipca 1980
Porównanie: To jakby wylał się basen olimpijski na każdym hektarze! Zginęły 3 osoby, zalane setki domów.
Burza była wynikiem zderzenia się frontu chłodnego z bardzo wilgotną masą powietrza tropikalnego, uwięzionej nad Bieszczadami.
Najwięcej opadów w miesiąc: 1,200 mm
Miejsce: Zakopane (Tatry)
Data: Lipiec 1973
To więcej niż roczna suma opadów w wielu polskich miastach!
Tatry to "łapacz deszczu" – powietrze wdzierające się od południa zderza się z górami i musi oddać całą wilgoć.
Największy grad: 11 cm średnicy
Miejsce: Okolice Kielc (woj. świętokrzyskie)
Data: 20 maja 2009
Skutki: Zniszczone dachy, samochody, uprawy. Grad był wielkości piłki tenisowej!
Gradobicie trwało zaledwie 15 minut, ale strata w uprawach wyniosła ponad 100 mln zł.
Najdłuższa susza: 112 dni bez deszczu
Miejsce: Wielkopolska (region Kalisza i Ostrowa)
Data: Maj-wrzesień 1959
Skutki: Katastrofa rolnicza, wysychanie rzek, brak wody w studniach. Musiano dowozić wodę cysternami.
Wiatr – gdy żywioł szaleje
Najsilniejszy wiatr: 220 km/h
Miejsce: Śnieżne Kotły (Karkonosze)
Data: 5 grudnia 1954
To prędkość kategorii 5 huraganu! Na szczęście wiatr wiejął wysoko w górach, więc nie było ofiar wśród ludzi.
Halny w Tatrach: 190 km/h
Data: 11 sierpnia 2017
Skutki: 6 ofiar śmiertelnych, tysiące zniszczonych dachów w Zakopanem, setki powalonych drzew.
Był to wiatr halny – ciepły, suchy i niezwykle porywisty, który uderzył nad ranem, gdy ludzie spali.
Sztorm na Bałtyku: fale 10-metrowe
Data: 14 listopada 1954
Skutki: Zatonięcie statku „Wicko", 19 ofiar śmiertelnych.
Śnieg – zimowe szaleństwa
Największa wysokość pokrywy śnieżnej: 460 cm
Miejsce: Kasprowy Wierch (Tatry)
Data: Marzec 1970
To wyżej niż większość budynków mieszkalnych!
Przez miesiąc nie działała kolejka na Kasprowy – całkowicie zasypana.
Najwięcej śniegu w jeden dzień: 96 cm
Miejsce: Zakopane
Data: 30 stycznia 1970
Miasto było całkowicie odcięte od świata przez 3 dni.
Długotrwałe zaleganie śniegu: 175 dni
Miejsce: Kasprowy Wierch
Data: Zima 1995/1996
Śnieg leżał od października do połowy kwietnia.
Burze – elektryczne spektakle
Najwięcej piorunów w jeden dzień: 40 000 wyładowań
Data: 12 sierpnia 2017
Gdzie: Cała Polska (nawałnica halna)
Szczegóły: W samym Warszawie: 3 000 piorunów w ciągu 2 godzin.
Największa burza gradowa: 30 minut ciągłego gradobicia
Miejsce: Mazowsze
Data: 20 czerwca 2020
Skutki: Grad zniszczył 80% upraw w regionie.
Ciśnienie atmosferyczne – ekstrema
Najwyższe ciśnienie: 1,055 hPa
Gdzie: Warszawa
Data: 19 stycznia 1907
Skutki: Bolesne bóle głowy u meteopatów.
Najniższe ciśnienie: 972 hPa
Gdzie: Szczecin
Data: 26 grudnia 1986 (Orkan Lothar)
Skutki: Silne bory wiatru, powalone tysiące drzew.
Najdłuższe okresy pogodowe
Najdłuższa fala upałów: 47 dni z temperaturą >30°C
Gdzie: Tarnów
Data: Lato 2015
Koszmar sanepidu, setki zgonów z powodu przegrzania.
Najdłuższy okres bez słońca: 28 dni
Gdzie: Suwałki
Data: Grudzień 1996 – styczeń 1997
Depresja masowa mieszkańców, brak witaminy D.
Najdłuższa mgła: 220 godzin (9 dni)
Gdzie: Wrocław
Data: Grudzień 1955
Światło dzienne było ledwo widoczne, ruch lotniczy wstrzymany.
Podsumowanie – Polska to kraj kontrastów
Polska może się pochwalić imponującymi rekordami, które pokazują, jak zróżnicowany jest nasz klimat. Od arktycznych mrozów po tropikalne upały, od monsunowych ulew po pustynne susze – wszystko to zdarzało się w naszym kraju.
Zmiany klimatyczne sprawiają, że ekstrema stają się częstsze. Dlatego warto śledzić pogodę i być przygotowanym na niespodzianki natury.
Sprawdź aktualne prognozy na Pogoda.city – bo z polską pogodą nigdy nic nie wiadomo!
